Adršpach - Oficiální stránky obce

Szkoła w Dolnym Adrszpachu

Jednoklasowa szkoła ludowa mieściła się do roku 1869 w domu pod numerem 69. W związku z systematycznym wzrostem ilości uczniów gmina wybudowała nowy budynek szkolny w roku 1877. W dwuklasowej szkole narodowej w roku 1894 trzech nauczycieli uczyło 108 uczniów (62 dziewczynki i 46 chłopców). W roku 1930 dwóch nauczycieli uczyło 72 uczniów. Szczególne zasługi miał dyrektor szkoły w Adrszpachu, nauczyciel Antonin Tölg, kronikarz i znawca kraju rodzinnego. W roku 1921 po protestach miejscowych i okolicznych mieszkańców upadł projekt zorganizowania szkoły czeskiej. Dopiero 24 maja 1936 roku rozpoczęto nauczanie w klasie czeskiej w budynku miejscowej niemieckiej szkoły powszechnej, sala klasowa mieściła się na parterze z lewej od strony zachodniej, uczęszczało do niej dziewięcioro dzieci (troje z Dolnego Adrszpachu, troje z Libni i troje z Górnego Adrszpachu).

Od 24 kwietnia 1936 roku do 16 lipca 1936 roku szkołę prowadził oddelegowany nauczyciel Bohuslav Tošovsky. 16 lipca 1936 nauczycielem kierującym szkołą mianowano Rudolfa Nováka. 20 września odbyło się uroczyste otwarcie szkoły, w którym uczestniczyło około 900 obywateli z okolicy. O godzinie drugiej od dworca kolejowego do szkoły przeszedł pochód, któremu towarzyszyła kapela z Machova. Pod szkołą uroczyste przemówienia wygłosił p. J. Barnet, który rozpoczął uroczystość. Dalsza część odbyła się w sali hotelu przy dworcu, gdzie odbyła się akademia z muzyką i śpiewem. 10 grudnia 1936 w Dolnym Adrszpachu zorganizowano pierwszą czeską zabawę mikołajową. Drugiego dnia, w niedzielę dzieci ze szkoły adrszpaskiej miały małą zabawę mikołajową z prezentami. Prezenty ufundowali: baronowa Nadherna, firmy Baťa i Bartoň oraz obywatele czescy. 1 grudnia 1937 roku podjęła pracę nauczycielka wiedzy o pracach domowych O. Kočárová, ucząca jednocześnie także w Teplicach i w Chvalču.

1945

Jeszcze przed wyzwoleniem w szkole przez szereg miesięcy nie prowadzono zajęć, a budynek szkolny wykorzystywano jako noclegownię dla uciekinierów wojennych. Po wyzwoleniu na parterze i w drugiej sali klasowej do początków sierpnia kwaterowała część adrszpaskiego garnizonu wojskowego, kiedy to przeniesiono go do Górnego Adrszpachu.

Rok szkolny 1945/1946 rozpoczął się 3 września z 12 dziećmi w szkole jednoklasowej. Szkołą kierował Ladislav Rejchrt, który w wakacje 1946 roku został przeniesiony na własną prośbę do Martinkovic koło Broumova. Na jego miejsce przybył Antonin Šejvl, nauczyciel szkoły powszechnej w Górnym Adrszpachu. Rok szkolny 1946/1947 rozpoczął się z opóźnieniem w dniu 9 września dla 32 uczniów.

Rok szkolny 1947/1948 rozpoczęto w dwóch klasach z 45 dziećmi. Drugą klasę objęła nauczycielka Bożena Regnerova z Mezimiesti oraz nauczycielka prac domowych Rużena Vackova. Od 1 września 1947 roku na parterze umieszczono ludową szkołę rolniczą, w której nauka odbywała się w środy. Przedmiotów rolnych uczył leśniczy Vaclav Lochman, przedmiotów "dziewczęcych" nauczycielka wiedzy o pracach domowych Libusza Komarkova z Teplic nad Metują.

Rok szkolny 1948/1949 rozpoczęto z dwoma klasami. A. Šejvl został powołany 1.10.1948 roku do odbycia służby wojskowej a kierownictwo szkoły objął nauczyciel Jan Vejr przeniesiony ze szkoły miejskiej w Starkovie. 1.10.1948 roku obie klasy połączono. Rok szkolny 1949/1950 rozpoczął się w szkole jednoklasowej z 39 uczniami. Od 1 lutego 1950 roku kierownictwo szkoły objęła nauczycielka Bohumila Matoulkova przeniesiona z województwa ostravskiego. Dotychczasowy nauczyciel Jan Vejr został przeniesiony do Vernerzovic koło Mezimiesti. Po zakończeniu roku szkolnego Bohumilę Matoulkovą przeniesiono do jej miejsca zamieszkania w Górnym Adrszpachu a kierownictwo szkoły objęła nauczycielka Vlasta Javurkova, która przeprowadziła się do szkoły wraz z rodziną.

W roku szkolnym 1955/1956 uczyła nauczycielka Helena Matiejkova, która przyszła do tutejszej szkoły z powiatu Hradec Kralove na własną prośbę. W roku szkolnym 1957/1958 funkcję dyrektorki jednoklasowej szkoły narodowej w Dolnym Adrszpachu objęła Zdeńka Hlavsova, która do powiatu Broumov przybyła z powiatu Bilina. Rok szkolny rozpoczęto z 23 uczniami.

20 listopada 1960 roku postanowiono zamknąć szkołę w Górnym Adrszpachu a uczniów przenieść do szkoły narodowej w Dolnym Adrszpachu, która będzie dwuklasowa. Klasy pierwszą i trzecią uczyła Zdeńka Hlavsova, drugą i czwartą Viera Pavlova.

Antonin Tölg(1873-1963) z Górnego Dřevíče uczęszczał do seminarium nauczycielskiego w Trutnovie i w roku 1892 jako młody nauczyciel podjął pracę w Dolnym Adrszpachu. Przez dwadzieścia lat był członkiem rady gminnej. Wyniki badań o kraju swego urodzenia publikował w gazecie broumovskiej. (W roku 1922 o Środkowym Młynie, 1926 o grobie z okresu wojen szwedzkich, 1936 o rozwoju Skalnego Miasta w obszar turystyczny, 1937 o pręgierzu w Zdońovie). Do roku 1945 prowadził kronikę gminy Adrszpach.

Szkoła w Górnym Adrszpachu

1945

Szkoła w Górnym Adrszpachu 1945 13 września 1945 po wykonaniu niezbędnych napraw i pomalowaniu rozpoczął pracę w szkole w Górnym Adrszpachu skierowany tu nauczyciel Antonin Šejvl. Naukę rozpoczął z dwoma uczniami czeskimi. 16 grudnia 1945 nauczyciel Šejvl zorganizował z 12 uczniami zabawę bożonarodzeniową w sali gospody "U Horáků". Po słowie wstępnym nauczyciela na scenie wystąpiło kolejno wszystkich 12 uczniów z recytacją wierszy. Później wręczono prezenty. Pierwsza czeska zabawa bożonarodzeniowa bardzo się spodobała. Antonin Šejvl działał w szkole z powodzeniem aż do 8 września, kiedy został przeniesiony do szkoły w Dolnym Adrszpachu a kierownictwo szkołą w Górnym Adrszpachu objęła nauczycielka Vlasta Zlatnikova, przeniesiona ze Żaclerza.
14 stycznia 1946 rozpoczęło pracę przedszkole w Dolnym Adrszpachu. Nauczycielką była panna Jindřiška Vackova z Hradca Kralove, która jednak już w wakacje 1946 roku, ze względu na braki kadry nauczycielskiej, została przeniesiona do innej gminy w powiecie broumovskim. Tym samym przedszkole w gminie Adrszpach zakończyło działalność. 15 czerwca 1947 roku przedszkole ponownie uruchomiono pod kierownictwem Jiřiny Hinulovej, w dzisiejszej szkole gminnej. Uczęszczało do niego 15 dzieci. Lecz zamknięto je ponownie już w końcu lipca 1947.
1 września 1947 ilość uczniów wzrosła do 45 i należało zorganizować szkołę dwuklasową. Szkołą kierował nauczyciel Josef Malek, drugim nauczycielem była Zdenka Kratochvilova. W lutym 1948 roku Josef Malek (członek Czechosłowackiej Partii Socjalistycznej) na wniosek komitetu został przeniesiony do Martinkovic koło Broumova. Na jego miejsce przybył nauczyciel - kierownik szkoły Ladislav Hloušek z Janovic II. Jako nauczycielka prac ręcznych rozpoczęła pracę Marta Křičková z Křinca koło Nymburku. Z powodu braku nauczycieli w powiecie broumovskim w październiku odchodzi Zdenka Kratochvilova do Janovic II i z dwuklasowej szkoły narodowej ponownie staje się szkoła jednoklasowa.